วัดท่าขนุน (Wat Tha Khanun) เป็นวัดสำคัญของอำเภอทองผาภูมิ จังหวัดกาญจนบุรี ตั้งอยู่ริมแม่น้ำแควน้อยท่ามกลางทิวเขาและธรรมชาติอันอุดมสมบูรณ์ของผืนป่าตะวันตก เป็นศูนย์กลางทางศาสนาและจิตใจของชุมชนมาอย่างยาวนาน วัดแห่งนี้มีความผูกพันกับผู้คนหลากหลายเชื้อชาติในพื้นที่ชายแดนตะวันตก ทั้งชาวไทย มอญ กะเหรี่ยง และพม่า จึงสะท้อนให้เห็นถึงการผสมผสานทางวัฒนธรรม ศิลปกรรม และวิถีชีวิตที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว ปัจจุบันมี พระครูวิลาศกาญจนธรรม (หลวงพ่อเล็ก) เป็นเจ้าอาวาส ซึ่งเป็นพระนักปฏิบัติและนักเผยแผ่ธรรมะที่ได้รับความเคารพศรัทธาจากพุทธศาสนิกชนทั่วประเทศ ทำให้วัดท่าขนุนเป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางทั้งในกลุ่มนักท่องเที่ยวสายบุญและผู้ที่สนใจการปฏิบัติธรรม

จุดเด่นสำคัญที่สุดของวัดคือ พระพุทธเจติยาคีรี เจดีย์ศิลปะพม่าสีทองอร่ามที่ตั้งอยู่บนยอดเขาสูงเหนือวัด ผู้มาเยือนจะต้องเดินขึ้น บันไดสิงห์จำนวน 223 ขั้น ท่ามกลางร่มเงาของต้นไม้นานาพรรณ เมื่อถึงยอดเขาจะพบองค์เจดีย์อันงดงามและลานชมวิวที่สามารถมองเห็นทัศนียภาพแบบพาโนรามาของตัวอำเภอทองผาภูมิ แม่น้ำแควน้อย เขื่อนวชิราลงกรณ เทือกเขาตะนาวศรี และแนวภูเขาตามแนวชายแดนไทย–เมียนมาได้อย่างชัดเจน ภายในองค์เจดีย์ยังประดิษฐาน พระบรมสารีริกธาตุ และพระพุทธรูปสำคัญหลายองค์ ซึ่งเป็นศูนย์รวมความศรัทธาของพุทธศาสนิกชนที่เดินทางมากราบสักการะเพื่อความเป็นสิริมงคล เสริมความเจริญก้าวหน้า สุขภาพ และความร่มเย็นของครอบครัว

ภายในวัดยังมีศาสนสถานและสถานที่สำคัญอีกหลายแห่ง ไม่ว่าจะเป็น พระอุโบสถ วิหาร พิพิธภัณฑ์หลวงปู่สาย และสังขารของหลวงปู่สาย อคฺควํโส อดีตเจ้าอาวาสผู้มีบทบาทสำคัญในการพัฒนาวัดและชุมชนทองผาภูมิ ท่านเป็นพระเถระผู้เคร่งครัดในพระธรรมวินัยและเป็นที่เคารพศรัทธาของประชาชนในจังหวัดกาญจนบุรีมาอย่างยาวนาน ภายในพิพิธภัณฑ์มีการจัดแสดงประวัติ อัฐบริขาร วัตถุมงคล และเรื่องราวการปฏิบัติธรรมของท่าน เพื่อให้ผู้มาเยือนได้ศึกษาและรำลึกถึงคุณูปการที่ท่านมีต่อพระพุทธศาสนาและชุมชนท้องถิ่น

อีกหนึ่งสัญลักษณ์สำคัญของวัดคือ สะพานแขวนหลวงปู่สาย สะพานแขวนไม้ที่ทอดข้ามแม่น้ำแควน้อย เชื่อมพื้นที่วัดเข้ากับชุมชนและตลาดทองผาภูมิ สะพานแห่งนี้เป็นทั้งจุดถ่ายภาพยอดนิยมและสถานที่จัดกิจกรรมทางศาสนาที่มีชื่อเสียง โดยเฉพาะการ ตักบาตรยามเช้า ซึ่งพระสงฆ์จะเดินเรียงแถวข้ามสะพานเพื่อรับบิณฑบาตจากประชาชนและนักท่องเที่ยว สร้างภาพแห่งศรัทธาที่งดงามและเป็นเอกลักษณ์ของทองผาภูมิ นอกจากนี้ยังมี สะพานหลวงปู่สาย (สะพานไม้) ที่ทอดยาวเลียบแม่น้ำผ่านแนวป่าไผ่อันร่มรื่น เหมาะสำหรับการเดินพักผ่อน ชมธรรมชาติ และสัมผัสวิถีชีวิตของชุมชนริมแม่น้ำแควน้อยอย่างใกล้ชิด

วัดท่าขนุนยังเป็นศูนย์กลางการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและการปฏิบัติธรรมที่สำคัญของจังหวัดกาญจนบุรี โดยได้รับความศรัทธาจากศิษย์สาย พระราชพรหมยาน (หลวงพ่อฤาษีลิงดำ) จากทั่วประเทศ ภายในวัดมีการจัดกิจกรรมทางธรรมอย่างสม่ำเสมอ ทั้งการสวดมนต์ เจริญกรรมฐาน อบรมธรรมะ และปฏิบัติธรรมระยะสั้น ในวันสำคัญทางพระพุทธศาสนาจะมีการจัดพิธีเวียนเทียนรอบพระพุทธเจติยาคีรีบนยอดเขา ท่ามกลางบรรยากาศที่สงบและเปี่ยมด้วยพลังแห่งศรัทธา ช่วงเวลาที่เหมาะแก่การท่องเที่ยวมากที่สุดคือระหว่างเดือนพฤศจิกายนถึงกุมภาพันธ์ ซึ่งอากาศเย็นสบายและมีโอกาสชมทะเลหมอกยามเช้าบริเวณยอดเขาได้อย่างสวยงาม นักท่องเที่ยวยังสามารถเดินทางต่อไปยัง เขื่อนวชิราลงกรณ จุดชมวิวป้อมปี่ น้ำตกผาตาด บ้านอีต่อง และ เหมืองปิล๊อก ได้อย่างสะดวก ทำให้วัดท่าขนุนเป็นทั้งสถานที่ท่องเที่ยวเชิงศาสนา ธรรมชาติ และวัฒนธรรมที่โดดเด่นที่สุดแห่งหนึ่งของอำเภอทองผาภูมิ

• จากตัวเมืองกาญจนบุรี ใช้ทางหลวงหมายเลข 323 (กาญจนบุรี–ทองผาภูมิ) เดินทางประมาณ 140 กิโลเมตร ผ่านอำเภอไทรโยคและอำเภอทองผาภูมิ เมื่อเข้าสู่เขตเทศบาลตำบลทองผาภูมิ จะพบป้ายบอกทางไปวัดท่าขนุนอย่างชัดเจน ตัววัดตั้งอยู่ริมแม่น้ำแควน้อย เยื้องกับสำนักงานเทศบาลตำบลทองผาภูมิ สามารถเดินทางได้ทั้งรถยนต์ส่วนตัว รถโดยสารประจำทางสายกาญจนบุรี–ทองผาภูมิ และรถตู้โดยสารจากตัวเมืองกาญจนบุรี มีลานจอดรถรองรับนักท่องเที่ยวอย่างเพียงพอ

• ควรเตรียมน้ำดื่มติดตัว โดยเฉพาะผู้ที่ต้องการเดินขึ้นไปสักการะ พระพุทธเจติยาคีรี บนยอดเขา

• หากต้องการถ่ายภาพ ควรเลือกช่วงเช้าตรู่หรือช่วงเย็น ซึ่งแสงธรรมชาติจะสวยงามและอากาศไม่ร้อนจนเกินไป

• ควรเผื่อเวลาอย่างน้อย 1-2 ชั่วโมง เพื่อเดินชมจุดสำคัญต่าง ๆ ภายในวัดได้อย่างทั่วถึงและไม่เร่งรีบ

• กรุณาแต่งกายสุภาพ และรักษาความสงบภายในบริเวณวัด เนื่องจากมีผู้มาปฏิบัติธรรมและประกอบศาสนกิจอยู่เป็นประจำ

• ควรตรวจสอบสภาพอากาศล่วงหน้า โดยเฉพาะในช่วงฤดูฝน เนื่องจากเส้นทางเดินบางจุดอาจมีความชื้นและลื่นได้

ค่าเข้าชม:

• ฟรี (ไม่มีค่าเข้าสถานที่)

เวลาเปิด–ปิด:

• เปิดทุกวัน เวลา 06.00 – 18.00 น.